اگر بخواهیم از پیشرفت های کشورمان در سال های اخیر صحبت کنیم، می توانیم چندین کتاب در این باره بنویسیم. حال ما موضوع را کمی کوچک‌تر می‌کنیم و تلاش می‌کنیم به پیشرفت های پزشکی کشور در چند دهه اخیر بپردازیم تا بتوانیم بخشی از این پیشرفت ها را در این مقاله برای شما بیان کنیم.

تقریباً برای هیچ یک از افراد منطقه خاورمیانه پوشیده نیست که ایران به یکی از قطب های بزرگ تحقیقات علوم پزشکی و بهداشت تبدیل شده است. آمار توریست و مهاجرانی که به قصد درمان، به کشور ما می آیند بیانگر این موضوع است. تقریباً برای هر رشته ای، می توان چندین دکتر خوب با تجربه را در ایران پیدا کرد. ایران تاکنون به بیش از ۴۴ دانشگاه دولتی پزشکی و پیشرفت چند برابری در علوم پزشکی، در بعد از انقلاب دست یافته است. قبل از انقلاب ما حدود ۶ هزار متخصص داشتیم ولی هم اکنون نزدیک به ۸۰ هزار متخصص در کشور مشغول فعالیت هستند. مراکز بهداشت قبل از انقلاب فقط محدود به چند شهر بزرگ بود؛ ولی هم اکنون نزدیک به ۱۹ هزار خانه بهداشت و ۳۵ هزار بهورز در کشور فعال هستند و به مردم خدمت رسانی می کنند.

یکی از ثمرات دفاع مقدس برای ما تاسیس حدود ۶ کارخانه مهم داروسازی است و هم اکنون ایران بیش از ۲۴ داروی بیوتکنولوژیک تولید می کند. ما در ایران تقریبا ۹۷ درصد از نیاز داروی خود ما را تامین کرده و حتی بخشی از صادرات دارو در منطقه را نیز به دست گرفته ایم.

طراحی و ساخت نای مصنوعی به کمک مهندسی بافت

نای یکی از اعضای بدن است که نزدیک به ۱۲ سانتی متر طول دارد این عضو بدن از حنجره تا ریه قرار می گیرد. بسیاری از افرادی که در دفاع مقدس و حملات شیمیایی دچار آسیب‌های شدید در قسمت نای شده اند؛ و همین طور کسانی که در برخی تصادفات برای تنفس به لوله های خارجی احتیاج دارند می توانند از مزایای نای مصنوعی استفاده کنند. طراحی و ساخت این عضو بدن بسیار پیچیده و نیازمند فناوری‌های روز دنیا است. فناوری هایی که متخصصان و پزشکان مجرب ایرانی به آن دست یافته اند.

این عضو دارای غضروفی بسیار منحصر به فرد است که خاصیت شکنندگی بالا دارد. برای طراحی این غضروف، یک ساختار کلی به وسیله تکنولوژی موجود در ساخته های بافتی استفاده می‌شود. سلول های بنیادی شخص برای تولید این نای به کار برده می شود، تا هماهنگی کامل بین این عضو با بدن شخص مورد نظر برقرار شود.

ساخت نخستین چسب بافتی هوشمند در دنیا

چسب های بافتی بیشتر از بیست سال است که در جهان استفاده می‌شوند. اما این چسب ها به دلیل انعطاف پذیر نبودن کم کم از رونق افتاده بودند. تا اینکه چسب های بافتی ساخت دانشمندان و دکتران و پزشکان خوب ایرانی توانستند این مشکل را برطرف کنند. چسب بافتی که در ایران تولید می شود بسیار قابل انعطاف هست و در رشته‌های مختلف پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد. می توان از آن ها برای حساس ترین اندام ها تا خشن ترین اندام ها مانند استخوان هم استفاده نمود.

تولید رگ مصنوعی به کمک نانو الیاف های زیستی

دانشمندان دکتر ایرانی از الیاف زیست سازگار، نمونه یک رگ زیستی را تولید نموده اند.اولین رگ زیستی ساخت ایران، در گردن یک گوسفند پیوند زده شده و تاکنون این گوسفند به زندگی خود ادامه می‌دهد و این رگ در گردن این حیوان عملکرد بسیار خوب و مطلوب داشته است. تا چند سال آینده تکنولوژی ساخته این رگ مصنوعی به تولید انبوه خواهد رسید.

پژوهشگاه رویان

پژوهشگاه رویان در ایران را، تقریبا همه ایرانیان می شناسند. این مرکز، از بزرگ‌ترین افتخارات پزشکی کشور ما محسوب می شود. این پژوهشگاه در سال ۱۳۷۰ آغاز به کار کرد. سه پژوهشکده در این پژوهشگاه وجود دارد که هر کدام به مسائل مختلفی پرداخته اند. پژوهشکده اول در زمینه زیست شناسی و فناوری سلولهای بنیادی مشغول است. پژوهشکده دوم مسائل مربوط به تولید مثل را دنبال می‌کند. و پژوهشکده سوم در زمینه زیست فناوری فعال می باشد.

این پژوهشگاه در زمینه سن مناسب هر دکتر و متخصص فعال در مجموعه تلاش نموده است تا از قشر جوان و تازه نفس استفاده نموده و در عین حال از تجربه بزرگان و فعالان قدیمی عرصه پزشکی کشور نیز بهره ببرد. همین موضوع باعث شده که این  مرکز تحقیقاتی سالانه مقالات بسیار زیادی را در سطح بین‌المللی منتشر کند. مقالات بین‌المللی که در دانشگاه های پزشکی سراسر دنیا به بسیاری از آنها استناد شده است.

افتخارات پژوهشگاه رویان

اگه بخواهیم از افتخارات پژوهشگاه رویان صحبت‌کنیم خارج از حد و سطح این مقاله خواهد بود ولی برخی از مهمترین افتخارات این پژوهشگاه را به صورت لیست وار برای شما بیان می کنیم. در سال ۱۳۷۱ بود که تولد اولین کودک حاصل از روش باروری آزمایشگاهی آی وی اف تهران اتفاق افتاد. بعد از آن یعنی در سال ۱۳۷۳ تولد اولین کودک به روش میکرواینجکشن از افتخارات پژوهشگاه رویان به حساب می آمد. بعد از آن سال ۱۳۸۳ دو اتفاق مهم باعث افتخار آفرینی برای پژوهشگاه رویان شد. اول تولد اولین کودک حاصل از روش تشخیص ژنتیکی قبل از لانه گزینی جنین و دوم استفاده از سلولهای بنیادی برای ترمیم ضایعات قلبی ناشی از سکته بود. سال ۸۴ هم برای پژوهشگاه رویان دو افتخار به همراه داشت که اولین آنها استفاده از سلولهای بنیادین برای تعمیم ضایعات قرنیه چشم و دوم تاسیس نخستین بانک خصوصی خون بند ناف نوزادان بود.

تنها یک سال بعد یعنی در سال ۱۳۸۵ تولد نخستین حیوان شبیه سازی شده در خاورمیانه در پژوهشگاه رویان اتفاق افتاد که به نام رویانا معروف است. سال ۱۳۸۷ یکی از پر افتخارترین سال‌ها برای پژوهشگاه بزرگ رویان به حساب می آید. در این سال چهار اتفاق پرافتخار برای پژوهشگاه افتاد اول تولید دو گوساله و سه بزغاله شبیه سازی شده بود. دوم تولید سلول های بنیادی پرتوان القایی انسان سوم با استفاده از سلول درمانی برای بهبود و درمان بیماران ویتیلیگو و در آخر تاسیس نخستین بانک عمومی خون بند ناف.

سالهای ۱۳۸۷ و ۱۳۸۹ هرکدام یک افتخار به افتخارات این پژوهشگاه بزرگ افزودند و آن ها تولید اولین بزغاله تراریخته حاوی ژن تولید کننده فاکتور 9 و دوم تولید اولین بزغاله تراریخته حاوی ژن ‏TPA ین ژن در پزشکی بسیار کاربرد دارد.